Þegar burðarvirki og ytra byrði nýbyggingar er tilbúið hefst sá hluti sem notendur sjá og finna fyrir á hverjum degi: innveggir, loft, hurðir og klæðningar. Bygging og Viðhald tekur að sér alla trésmíði innanhúss í nýbyggingum fyrir fyrirtæki og aðalverktaka. Hér er farið yfir hvernig slíkt verk er unnið – skref fyrir skref – með dæmi úr nýlegri iðnaðar- og skrifstofubyggingu.
Verkið
Dæmið er ný iðnaðar- og skrifstofubygging þar sem jarðhæðin er innréttuð fyrir matvælaframleiðslu, pökkun og lager og önnur hæð fyrir skrifstofur. Okkar hlutverk náði til vinnslu- og skrifstofurýma á báðum hæðum, auk sameignarrýma við lyftukjarna og flóttastigahús.
1. Léttir innveggir og brunaveggir
Fyrst voru veggir mældir út eftir arkitektateikningum og grind reist úr blikkstoðum. Í veggina fór steinull, krossviður eða OSB þar sem hengja á upp tæki og innréttingar, og gifs að utan – tvöfalt brunagifs í EI60-brunaveggjum og rakaþolið gifs í votrýmum. Þéttingar við loft og lagnir voru gengnar frá samkvæmt brunahönnun.
2. Burðarloft og gólfplötur
Í hluta hússins voru smíðuð burðarloft úr timburbitum og reimum eftir burðarþolsteikningum, gólfspónaplötur lagðar með hljóðeinangrun í sperruloftum og sperruloft einangruð.
3. Loft – gifs og kerfisloft
Í skrifstofum og göngum komu raka- og mygluþolin gifsloft, en í matvælavinnslurýmum og kjallara Ecophon Hygiene-hreinlætiskerfisloft sem þola þvott. Ljós, loftristar og skynjarar voru felld inn í samráði við rafvirkja og loftræstiverktaka.
4. Klæðningar og sérlausnir
Lyftukjarninn í sameigninni var klæddur standandi timburpanel með innfelldri lýsingu. Í frystum og kælum voru stálsúlur einangraðar og klæddar áli svo þær þoli raka og þrif.
5. Framvinda, eftirlit og breytingar
Verk af þessari stærð er gert upp í mánaðarlegum framvindum og unnið undir eftirliti verkkaupa. Aukaverk og breytingar – sem alltaf koma upp í nýbyggingum – eru skráðar og samþykktar jafnóðum. Á lokametrunum var unnið um helgar til að halda verkáætlun svo húsið gæti tekið til starfa á réttum tíma.
Hvað lærum við af svona verki?
Góður undirbúningur og réttar teikningar spara vikur.
Samræming við rafvirkja, pípara og loftræstingu þarf að vera dagleg – ekki vikuleg.
Rétt efnisval (bruna-, raka- og hreinlætiskröfur) verður að liggja fyrir áður en fyrsta stoðin er reist.
Kerfisloft eru í nánast öllum skólum, skrifstofum og verslunum á Íslandi – og þau eru oftast fyrsta atriðið sem þarf að endurnýja þegar rými er tekið í gegn. Hér förum við yfir hvað skiptir máli við val á kerfislofti, hvað er innifalið í uppsetningu og hvernig við vinnum verkin í skólum án þess að raska skólastarfi.
Af hverju kerfisloft?
Kerfisloft leysa þrjú vandamál í einu: þau fela lagnir, loftræstingu og rafmagn en halda þeim aðgengilegum, þau bæta hljóðvist með hljóðísogsplötum, og þau gefa rýminu snyrtilegt og jafnt yfirborð. Þegar bæta þarf lýsingu, brunaviðvörun eða loftræstingu er kerfisloft langhagkvæmasta leiðin.
Hljóðvist – stærsta atriðið í kennslustofum
Í kennslustofum og opnum skrifstofum ræður glymur miklu um hvernig fólki líður og hversu vel það heyrir. Hljóðísogsplötur úr glerull, t.d. Ecophon Focus, draga glym niður í brot af því sem er með hörðum plötum. Þess vegna mælum við nánast alltaf með hljóðvistarplötum í kennslurými, matsali og fundarherbergi.
Hreinlæti – matvælarými og eldhús
Í matvælavinnslu, mötuneytum og kjallararýmum þarf loft sem þolir þvott og raka. Þar eru notuð hreinlætiskerfisloft (t.d. Ecophon Hygiene) – plötur sem má þrífa með háþrýstingi og þola raka án þess að mygla.
Hvað er innifalið í uppsetningu?
Niðurrif og förgun á eldra lofti – gólf, innréttingar og lagnir varin á meðan.
Nýtt burðarkerfi (T-prófílar) hengt upp í réttri hæð, kantprófílar við veggi.
Plötur lagðar, skorið fyrir ljósum, loftristum, skynjurum og hátölurum.
Samráð við rafvirkja um ljós og brunaviðvörunarkerfi.
Þrif og úttekt með eftirliti.
Dæmi: heil skólaálma á einu sumri
Dæmigert skólaverk er heil álma – nokkur hundruð fermetrar – þar sem eldri loft eru rifin, nýtt 60×60 kerfisloft sett upp og unnið samhliða rafvirkja sem endurnýjar brunaviðvörunarkerfið. Verkið er unnið í skólafríinu og skólinn opnar á réttum tíma um haustið. Slík verk höfum við unnið í fjölda grunnskóla á höfuðborgarsvæðinu.
Hvað kostar kerfisloft?
Verðið ræðst af fermetrafjölda, gerð platna, lofthæð og hvort rífa þarf eldra loft. Einfaldast er að senda okkur teikningu eða mál rýmanna – við gerum frítt tilboð á fermetra og komum á staðinn ef þarf.
Þakskipti á fjölbýlishúsi eru stór ákvörðun fyrir húsfélag – bæði fjárhagslega og fyrir daglegt líf íbúanna. Í þessum leiðarvísi förum við skref fyrir skref yfir ferlið: frá fyrsta ástandsmati að lokaúttekt, og hvað stjórn húsfélags þarf að hafa í huga.
Við höfum skipt um þök á fjölda fjölbýlishúsa á höfuðborgarsvæðinu – allt frá þriggja hæða stigagöngum upp í ellefu hæða hús.
Ferlið í átta skrefum
Ástandsmat. Við skoðum þakið innan frá og utan frá og segjum hvað þarf að gera – og hvað getur beðið.
Tilboð. Skýrt, sundurliðað tilboð sem hægt er að leggja fyrir húsfund.
Húsfundur og ákvörðun. Stjórn leggur tilboðið fyrir löglega boðaðan húsfund.
Samningur og tímaáætlun. Verktími, greiðslur, ábyrgð og samskipti fest niður.
Upplýsingar til íbúa. Hvenær verkið hefst, hvar vinnusvæðið er og hvern á að hafa samband við.
Framkvæmd. Rif, undirlag, pappi, lektun, nýtt járn og frágangur. Þakinu er lokað í lok hvers dags.
Úttekt og ábyrgð. Verkið tekið út með stjórn húsfélagsins. Á þakskiptum veitum við 10 ára ábyrgð.
Krummahólar 2 – þakskipti á 11 hæða fjölbýlishúsi í Breiðholti.
Húsfundurinn
Þakskipti eru sameiginlegt viðhald og ákvörðun um þau er tekin á löglega boðuðum húsfundi samkvæmt lögum um fjöleignarhús. Til að fundurinn gangi vel er gott að hafa:
ástandsmat með myndum sem sýna af hverju þarf að fara í verkið,
sundurliðað tilboð og tímaáætlun,
upplýsingar um hvað gerist ef eitthvað óvænt kemur í ljós,
upplýsingar um ábyrgð og fyrri verk verktakans.
Við getum mætt á húsfund, kynnt verkið og svarað spurningum íbúa ef þess er óskað.
Íbúarnir á meðan verkið stendur
Íbúar búa yfirleitt í húsinu allan tímann. Við leggjum áherslu á:
Skýr samskipti – einn tengiliður fyrir húsfélagið og upplýsingar áður en hvert verkstig hefst.
Öryggi – vinnusvæði afmarkað og öruggar gönguleiðir að inngöngum.
Snyrtimennsku – rusl fjarlægt jafnóðum og svæðið þrifið í verklok.
Veðurvarnir – þakinu lokað í lok dags og breitt yfir ef veður breytist.
Að taka fleira í leiðinni
Vinnupallar og uppsetning eru stór hluti kostnaðar. Þess vegna borgar sig oft að taka fleira í sömu umferð – glugga, múrviðgerðir, klæðningu eða málningu. Á Hrísmóum 1, 3 og 5 endurnýjuðum við tvö þök á 18 dögum auk glugga, múrs og málunar, og í Bólstaðarhlíð 28 nýtt þak og 19 nýja glugga. Við sjáum um þetta allt á einum stað – sjá gluggaskipti, klæðningar og utanhúss viðhald.
Húsfélag að skoða þakið?
Við gerum ástandsmat og sundurliðað tilboð sem hægt er að leggja fyrir húsfund – frítt og án skuldbindingar.
Ákvörðunin er tekin á löglega boðuðum húsfundi samkvæmt lögum um fjöleignarhús. Stjórn húsfélagsins undirbýr málið og leggur fram tilboð og upplýsingar.
Þegar skipta á um þak er efnisvalið ein stærsta ákvörðunin. Hér berum við saman algengustu þakefnin á Íslandi – aluzink-bárujárn, litað bárujárn, læsta (falsaða) málmklæðningu og pappa eða dúk á flöt þök – og förum yfir lektun og loftun, sem skiptir jafn miklu máli og efnið sjálft.
Þakefnin í hnotskurn
Efni
Útlit
Hentar best
Athugið
Aluzink-bárujárn
Klassískt, málmgrátt
Hallandi þök á flestum húsgerðum
Algengasta valið, gott verð miðað við endingu
Litað bárujárn
Hvítt, grátt, svart o.fl.
Þar sem útlit og litur skipta máli
Húðunin ver járnið og sparar málningu fyrstu árin
Læst (fölsuð) klæðning
Slétt, nútímalegt, engar sýnilegar festingar
Nútímaleg hús, kvistir, sérstök form
Meiri vinna og nákvæmni í lögn
Þakpappi eða þakdúkur
Sést lítið af jörðu
Flöt þök og þök með litlum halla
Vatnshalli og niðurföll ráða endingunni
Aluzink-bárujárn
Aluzink er stál með ál- og sinkhúð sem ver það gegn tæringu. Aluzink-bárujárn er algengasta þakefnið í þakskiptum hjá okkur – það er sterkt, endingargott og á góðu verði. Það er hægt að fá ómálað (málmgrátt) eða með litaðri húð.
Dæmi: Á Rjúpufelli lögðum við um 2.400 m² af nýju aluzink-bárujárni á tvö fjölbýlishús og á Miðhrauni 6 um 1.200 m² á atvinnuhúsnæði.
Litað bárujárn
Litað bárujárn er með verksmiðjuhúð í lit – oftast hvítu, gráu eða svörtu. Það gefur húsinu snyrtilegt útlit og húðin ver járnið. Hvítt bárujárn er vinsælt á fjölbýlishúsum og eldri húsum í Reykjavík.
Hjúkrunarheimilið Eir – nýtt litað bárujárn, tugir þakglugga og rennur.
Læst klæðning (falsað þak)
Læst klæðning – stundum kölluð fölsuð eða standandi fals – er lögð í löngum lengjum sem eru læstar saman á samskeytum. Festingarnar eru faldar undir falsinum svo yfirborðið er slétt og hreint. Hún hentar vel á nútímaleg hús, kvisti og sérstök form, en krefst meiri nákvæmni og vinnu en bárujárn.
Dæmi: Á Fannafold 16 lögðum við þakdúk undir læsta málmklæðningu með nýjum rennum og álfrágangi.
Fannafold 16 – læst málmklæðning með þakdúk undir.
Pappi og dúkur á flöt þök
Bárujárn þarf ákveðinn halla til að vatn renni rétt af því. Á flötum þökum og þökum með litlum halla er því notaður þakpappi (oft tveggja laga) eða þakdúkur. Ending flatra þaka ræðst fyrst og fremst af vatnshallanum og niðurföllunum – ef vatn stendur á þakinu finnur það sér leið inn.
Dæmi: Kólguvað 7 – flatt þak endurbyggt með nýjum vatnshalla og tveggja laga pappa.
Lektun og loftun – hvað þýðir „að lekta upp þak“?
Að lekta upp þak þýðir að leggja lektur (timburlista) ofan á pappann eða dúkinn og festa járnið á lekturnar í stað þess að festa það beint á borðin. Með tvöfaldri lektugrind myndast loftrás undir járninu svo raki kemst burt og þéttivatn safnast síður. Þetta lengir líftíma þaksins og minnkar hættu á raka og myglu.
Við lektum flest þök sem við skiptum um. Dæmi: Skeifan 11c (öndunardúkur og tvöföld lektun), Fannafold 153–153a (loftuð lektugrind) og Fróðengi 14–16 (ný lektun og snjógildrur).
Hvernig velurðu?
Útlit hússins – hvað passar við arkitektúrinn og nágrennið?
Halli þaksins – flöt þök fá pappa eða dúk, hallandi þök járn.
Staðsetning – nálægt sjó skiptir tæringarvörn meira máli.
Hvorugt er „betra“ í öllum tilfellum. Bárujárn er hagkvæmt, sterkt og klassískt. Læst klæðning gefur slétt og nútímalegt útlit en kostar meiri vinnu. Valið fer eftir húsinu, halla þaksins og útlitinu sem þú vilt.
Bygging og Viðhald hefur hlotið viðurkenninguna Fyrirmyndarfyrirtæki í rekstri frá Viðskiptablaðinu og Keldunni þriðja árið í röð – 2024, 2025 og 2026.
Hvað kostar að skipta um þak? Svarið ræðst af fáeinum lykilþáttum – stærð og lögun þaksins, ástandi undirlagsins, efnisvali, aðgengi og frágangi. Hér förum við yfir hvað skiptir mestu, hvað á að vera innifalið í tilboði og hvernig þú berð saman tilboð svo þú fáir raunhæft verð og ekkert komi á óvart.
Sjö þættir sem ráða verðinu
1. Stærð þaksins
Fermetrafjöldinn er stærsti einstaki þátturinn. Athugaðu að þakflöturinn er alltaf stærri en grunnflötur hússins – bæði vegna halla og vegna þess að þakið nær út fyrir veggina.
2. Halli og lögun
Brött þök kalla á meiri öryggisbúnað og lengri vinnutíma. Kvistir, þakgluggar, skorsteinar, kverkar og mörg horn auka vinnu og efni í áfellur.
3. Ástand undirlagsins
Þetta er óvissuþátturinn. Ef borðaklæðning eða sperrur eru rakar eða fúnar þarf að endurnýja þær áður en nýtt þak er lagt. Það kemur oft ekki í ljós fyrr en gamla járnið er rifið.
4. Efnisval
Aluzink-bárujárn, litað bárujárn, læst klæðning eða þakdúkur á flöt þök – hvert efni hefur sitt verð, útlit og endingu. Sjá samanburð í greininni Bárujárn eða læst klæðning?
5. Aðgengi
Hæð hússins, hvort þarf vinnupalla allan hringinn, hvort hægt er að koma lyftu eða krana að og hvernig er hægt að losa sig við gamla efnið.
6. Þakgluggar, rennur og frágangur
Nýir þakgluggar, rennur, niðurföll, snjógildrur, þakkantar og áfellur geta verið stór hluti verksins – en það er líka þar sem gæði þaksins ráðast.
7. Árstími og tímarammi
Stuttur tímarammi eða verk utan hefðbundins tímabils getur haft áhrif á skipulag og kostnað.
Rjúpufell 42–48 og 25–35 – um 2.400 m² af nýju aluzink-bárujárni á tveimur fjölbýlishúsum.
Hvað á að vera innifalið í þakskiptum?
Þegar við skiptum um þak er þetta að jafnaði innifalið – og þetta er það sem þú ættir að sjá í hverju tilboði:
Uppsetning á vinnusvæði – öryggisbúnaður, vinnupallar eða lyfta eftir þörfum og vernd fyrir umhverfið.
Rif og förgun – gamalt járn, pappi og lektur fjarlægt og flokkað til förgunar.
Yfirferð á undirlagi – borðaklæðning og sperrur skoðaðar og lagfærðar þar sem þarf.
Nýr pappi eða öndunardúkur.
Lektun – oft tvöföld lektugrind svo þakið lofti vel.
Nýtt þakjárn með réttum festingum og skörun.
Frágangur – kjöljárn, áfellur, kantar, rennur, niðurföll, túður og snjógildrur eftir þörfum.
Þrif og úttekt – svæðið skilið eftir hreint og verkið tekið út með þér.
Á þakskiptum veitum við 10 ára ábyrgð samkvæmt gæðakerfi okkar.
Það sem getur komið á óvart
Heiðarlegt tilboð segir þér fyrirfram hvað getur breyst. Algengast er:
Fúið timbur undir gamla járninu sem þarf að endurnýja.
Skorsteinn sem er illa farinn – stundum er skynsamlegt að fjarlægja hann ef hann er ekki í notkun, eins og við gerðum í Bólstaðarhlíð 28.
Þakgluggar sem eru komnir á tíma og borgar sig að skipta um um leið.
Rennur og niðurföll sem passa ekki við nýja þakið.
Við látum þig alltaf vita strax ef eitthvað óvænt kemur í ljós og hvað það kostar, áður en við höldum áfram.
Viltu láta meta þakið?
Sendu okkur stutta lýsingu og nokkrar myndir. Við svörum fljótt, komum og skoðum ef þarf og gerum frítt tilboð án skuldbindingar.
Lægsta tilboðið er ekki alltaf ódýrasta þakið. Berðu saman:
Spurðu
Af hverju skiptir það máli
Er sama umfang í öllum tilboðum?
Eitt tilboð getur sleppt pappa, lektun eða rennum sem annað inniheldur.
Hvaða efni og þykkt?
Gerð járns, húðun og litur hafa áhrif á endingu og útlit.
Hvernig er farið með fúið timbur?
Fast verð á fermetra eða einingaverð kemur í veg fyrir óvænta reikninga.
Hvaða ábyrgð fylgir?
Við veitum 10 ára ábyrgð á þakskiptum.
Er verktakinn tryggður?
Tryggingar verja bæði þig og verkið ef eitthvað fer úrskeiðis. Við erum með allar tryggingar.
Hver vinnur verkið?
Eigin starfsmenn eða undirverktakar – og hver ber ábyrgðina.
Er fyrirtækið traust?
Skoðaðu fyrri verk, umsagnir og rekstrarsögu. Við höfum verið Fyrirmyndarfyrirtæki í rekstri þrjú ár í röð.
Hver er tímaáætlunin?
Hvenær er byrjað, hve lengi stendur verkið og hvað gerist í vondu veðri.
Besti tíminn fyrir þakskipti
Flest þakskipti eru unnin frá vori til hausts, en með góðu skipulagi og yfirbreiðslum er hægt að vinna mun lengur. Stór verk – eins og Íþróttahúsið Digranesi, þar sem um 1.940 m² þak var endurnýjað á þremur mánuðum – þarf að skipuleggja með góðum fyrirvara. Það borgar sig því að fá tilboð tímanlega.
Þakskipti í fjölbýli
Í fjölbýlishúsum þarf ákvörðun húsfélags, og oft er skynsamlegt að taka þakið samhliða öðru viðhaldi – gluggum, múr eða málningu – til að nýta vinnupallana. Við höfum unnið fjölda slíkra verka, meðal annars Krummahóla 2 (11 hæðir) og Hrísmóa 1, 3 og 5. Lestu leiðarvísinn um þakskipti fyrir húsfélög.
Er viðgerð ódýrari?
Til skamms tíma, já. En ef þakið lekur á mörgum stöðum, járnið er ryðgað í gegn eða timbrið orðið rakt, borgar sig yfirleitt að skipta um þakið í heild í stað þess að elta leka ár eftir ár. Lestu meira í leiðarvísinum um leka á þaki.
Algengt einbýlishúsaþak tekur yfirleitt eina til tvær vikur ef veður leyfir. Stór þök á fjölbýli, skólum eða atvinnuhúsnæði taka lengri tíma – Miðhraun 6 (um 1.200 m²) tók um 20 vinnudaga.
Ef skipt er um klæðningu með sambærilegu efni og útlit hússins breytist ekki þarf yfirleitt ekki byggingarleyfi. Ef útlit, lögun eða burðarvirki breytist getur þurft leyfi. Við förum yfir þetta með þér í upphafi.
Já, við gerum skýrt tilboð eftir skoðun. Ef eitthvað óvænt kemur í ljós, eins og fúið timbur, látum við þig vita og hvað það kostar áður en haldið er áfram.
Ef móða eða raki myndast á milli glerjanna í glugganum hefur einangrunarglerið misst þéttinguna. Það er ekki hægt að þurrka glerið að innan – en oft dugar að skipta um glerið sjálft í stað þess að skipta um allan gluggann.
Hvað veldur móðu milli glerja?
Einangrunargler er tvær eða þrjár glerplötur með lokuðu bili á milli. Með árunum geta þéttingar gefið sig vegna hitabreytinga, sólar og raka. Þá kemst rakt loft inn í bilið, þéttist þegar kólnar og glerið verður móðukennt. Um leið minnkar einangrunargildið.
Móða að innan, utan eða á milli?
Móða innan á glerinu – oftast of mikill raki inni. Betri loftun hjálpar.
Móða utan á glerinu – algeng á vel einangruðum gluggum á köldum morgnum og er merki um gott gler.
Móða milli glerja – glerið er ónýtt og þarf að skipta um það.
Nýtt gler eða nýr gluggi?
Ef karmurinn og fögin eru heil dugar að skipta um glerið. Ef timbrið er fúið, glugginn lekur eða fögin eru ónýt borgar sig frekar að skipta um allan gluggann. Við skoðum þetta með þér og ráðleggjum hreinskilnislega.
Verð á gluggaskiptum er mjög misjafnt eftir verkum – einn lítill gluggi og allir gluggar í fjölbýlishúsi eru gjörólík verk. Hér förum við yfir hvað ræður mestu um verðið og hvernig þú færð raunhæft tilboð á fljótlegan hátt.
Það sem ræður verðinu
Stærð og fjöldi glugga – verð á glugga fer að miklu leyti eftir fermetrum og fjölda eininga.
Efni – timburgluggar eða álklæddir timburgluggar. Álklæddir gluggar kosta meira en þurfa minna viðhald.
Gler – tvöfalt eða þrefalt einangrunargler, hljóðeinangrandi gler eða öryggisgler.
Opnanleg fög – fleiri opnanleg fög og sérlausnir auka kostnað.
Hurðir – svalahurðir og útihurðir í sama verki.
Aðgengi – hæð glugga, hvort þurfi lyftu eða vinnupalla.
Ástand veggja og frágangur – fúi, múrviðgerðir og frágangur að innan og utan.
Ísetning skiptir jafn miklu og glugginn
Góður gluggi sem er illa settur í lekur og einangrar illa. Þegar þú berð saman tilboð er mikilvægt að vita hvort ísetning, förgun og frágangur séu innifalin. Hjá okkur færðu tilboð í allan pakkann – gluggar, hurðir og ísetning, allt á einum stað.
Glerskipti geta verið ódýrari leið
Ef karmurinn er heill og aðeins glerið er ónýtt, t.d. móða milli glerja, getur dugað að skipta um glerið. Lestu meira um glerskipti.
Skráðu gluggana á nokkrum mínútum – við sendum tilboð
Í Gluggareiknivélinni skráir þú gluggana og hurðirnar, setur inn gróf mál og mynd af hverri einingu og færð frítt tilboð frá okkur. Málin þurfa ekki að vera nákvæm – við mælum sjálf áður en pantað er.
Gluggareiknivélin: Skráðu gluggana og hurðirnar, settu inn gróf mál og mynd og fáðu frítt tilboð í allan pakkann – gluggar, hurðir og ísetning, allt á einum stað. Opna Gluggareiknivélina →
Nýlegar athugasemdir